Her Gün Koşu Yapılırsa Ne Olur?
Hayatınızda bir gün koşmayı denediniz mi? Hani o sabahları erken kalkıp koşmaya karar verdiğiniz o ilk gün… İlk adımınızla birlikte dünyayı fethetmiş gibi hissedersiniz, değil mi? Ama birkaç gün sonra, o sabahların karanlık, soğuk ve erken saatleri biraz daha zorlamaya başlar. Her gün koşu yapmanın ne gibi etkileri olacağı konusunda bir fikir edinmek isterseniz, size rehberlik edebilirim. Ama önce şunu belirtmeliyim: Bu yazı, koşmanın “gerçekten” faydalarını anlatan ciddi bir sağlık yazısı değil. Bunu da hemen kabul edin, çünkü ben İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, esprili bir genç yetişkinim ve işin içine mizah katmadan duramam.
Koşuya Başlama Kararım: “Bunlar Hangi Bulutlardan Geliyor?”
Her şey, bir sabah, sabah kahvemi içerken “Bugün koşacağım!” diye içimden geçirmemle başladı. Hani, o saf ve temiz duygular var ya, işte onlardan biriydi. “Hadi dedim, ben yapabilirim, herkes yapabiliyorsa ben de yaparım. Koşmak ne ki? Kafede oturup 5 saat geçirmekte olanlar ne yapıyor peki?”
Ama sonra o ses başladı: “Ya, ya bu koşu çok mu zor olacak? Hava nasıl olacak? Yani, ya yağmur yağarsa? Ya kasıklarım ağrırsa? Ya kalp krizi geçireceksem?”
Yavaşça, iç sesimle bir konuşma yapmaya başladım:
İç Ses: “Yavaş ol, koşmaya başlamak o kadar kolay değil. İlk başlarda her şey pembe, ama birkaç gün sonra…”
Ben: “Ne demek istiyorsun? Ya ben koşarak Survivor olursam?”
İç Ses: “Survivor’da bile hiç koşu yapmazsın, daha yola çıkarken seni takımdan atarlar.”
Ben: “Neyse, ben yaparım.”
Ama işte, koşmaya karar verdikten sonra işler değişti. Ne zaman dışarı çıksam, bir gün önceki koşunun kas ağrıları beni takip etmeye başladı. Ertesi gün, koşu sırasında rüzgarın suratımı, sanki “Ha! Yavaş git!” der gibi savurması… Her şey birden tuhaflaştı.
Her Gün Koşu Yapılırsa Ne Olur? Fiziksel Boyut
Evet, işin sağlık kısmına girelim. Fiziksel olarak, her gün koşmak size bir “Superman” havası verebilir. Kaslarınız güçlenir, kalbiniz daha sağlıklı olur, vücudunuz yağları yakar, metabolizmanız hızlanır… Güzel değil mi? Ama hayır, gerçek hayatta işler pek öyle gitmiyor. En azından benim için öyle oldu. İkinci haftadan sonra, bacaklarımda sürekli kas ağrıları, sırtımda ise “gerçekten bu kadar kötü mü?” dedirten bir ağrı vardı. Hani o ağrılar vardır ya, sabahları kalkınca yatağın içinde geri geri gitmek istersiniz, öyle işte.
Koşu yaptıktan sonra aldığınız bu kas ağrıları, “Bir dahaki sefere bu kadar yapmam” diye düşündürtmeye başlar. Ama sonradan bir şey fark ediyorsunuz: O kadar da kötü değil. Koşu yaparken vücudunuz bir tür “başarı” ödülü gibi size serotonin salgılar. Her gün biraz daha fazla koşmak, fiziksel olarak daha iyi bir duruma gelmek de cabası.
Ama… gerçekten de biraz tuhaf hissediyorsunuz. Zaten İzmir’de sıcaklık aniden 40 dereceyi bulur, bir anda terlemeye başlarsınız. “Yavaş yavaş bir duş alayım, sonra kendimi yenecek gibi hissedeceğim” dediğiniz o anlar başlar.
Psikolojik Boyut: Koşu, Kafayı Dağılma Aracı mı?
Gerçekten de, bir koşu sonrası zihinsel rahatlama, insana bir “açılma” hissi verir. Ama bir de şöyle bir durum var: Koşarken kafamda dönen bir sürü “gerçek” sorun var. Koşarken, bir yanda “Şu mesajı şimdi mi atsaydım?” diğer yanda “Çalıştığım işte niye o kadar çok stres var?” gibi cümleler… Bir anda koşarken, kafamda binbir düşünce dönerken fark ettiğim şey, koşunun aslında insanı bir nebze daha fazla strese sokabileceği. “Ya, dur ben şimdi bir şey kaçırıyorum galiba?” derken koşmaya devam ederken, bazen kafamı neredeyse patlatacak gibi hissediyorum.
Ben: “Hadi bir dakika, bu koşu psikolojik olarak iyi gelecek dedik, ama ne zaman rahatlayacağım?”
İç Ses: “Her şey geçer, ama önce 5 km’yi tamamla.”
Yani, başta kafada birçok düşünceyi çözme umuduyla başladığınız koşu, bazen geri planda daha fazla şey düşünmeye başlamanıza neden olabiliyor. Kısacası, insan zihni bazen koşmakla değil, koşmanın yaratacağı “rahatlama” hissiyle çalışıyor.
Sosyal Boyut: Koşuya Başlayan Arkadaşlar
Koşu yapmaya başladığınızda, bir arkadaşınızdan da böyle bir teklifle karşılaşabilirsiniz:
Arkadaş: “Ya ben de başladım koşmaya, gel birlikte koşalım! Her gün sabah koşuyoruz, hem fit oluruz, hem de yeni arkadaşlar ediniriz.”
Bir süre sonra, koşu grubunuz sabah 7’de buluşma noktasına dönüşür. Ancak, o noktada iş biraz “yarım saat geç gelme” kurnazlığına kadar ilerler. “Bir dahaki sefere gerçekten gelirim” diyerek, o insanlarla koşma kararını birkaç kere rafa kaldırırsınız. Ama diğer arkadaşlarınızın koştuğu sosyal medya paylaşımlarına bakarak, “Ahh, bu çok sıkıcı bir şey mi acaba?” diye düşünmeye başlarsınız.
Yani kısacası, her gün koşu yapmanın sosyal yönü de var. Bazı insanlar bunu sosyal etkinlik gibi görüp arkadaşlarıyla bir araya gelirken, diğerleri tek başına “zihinsel boşluk” yaratmaya çalışır. Sonunda, koşuya başlayan arkadaşlarınızla birlikte farklı motivasyonlarla koşmaya devam edersiniz ama yine de bir noktada hepsi birbirine girmeye başlar.
Sonuç: Koşmanın 5. Gününde Hangi Evreye Gelirsiniz?
1. Gün: İyi hissedersiniz, biraz da gururlu. Hadi bakalım, biraz daha hız! Hedef 5 km!
2. Gün: Ayaklarınız biraz ağrıyor ama devam ediyorsunuz, çünkü kimseye “Bilmiyorum, zormuş” diyemezsiniz.
3. Gün: Bugün koşmadığınızda kötü hissediyorsunuz. Kendinizi suçluyorsunuz, “Koşmak zorundayım” hissi sizi eziyor.
4. Gün: İyi bir hız tutturursunuz, ama kaslarınız da size “bunu biraz abartma” diyordur.
5. Gün: O kadar kas ağrısıyla doluyorsunuz ki, koşu yaparken neredeyse düşecek gibi oluyorsunuz.
İç Ses: “Dur, belki de bir gün koşmak bir yaşam tarzı olabilir. Ama ben bir hafta boyunca sonra durur ve tek başıma kalırım, değil mi?”
Her şeyin sonu, bir şekilde kişisel karara dayanıyor. Sonuçta, her gün koşmaya devam edebilirsiniz ya da birkaç gün sonra “Bunu bırakıyorum” diyebilirsiniz. Önemli olan, kendinizi dinlemeniz.
Sonunda ne olursa olsun, bence koşmaya başlamanın en büyük etkisi, kendinizi başarmış hissetmeniz. Çünkü başlamak zor ama sürdürebilmek, orada gerçekten büyük bir şey var. Hem de yolda döne döne gelen o kas ağrılarının her biri de, aslında birer “Ben bunu yapabilirim” yansıması.